İLKÖĞRETİM ÇAĞI ÖĞRENCİLERİNİN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ

6 Yaş Grubu öğrencilerin Gelişim Özellikleri

8-9 Yaş Grubu öğrencilerinin Gelişim Özellikleri

11 - 12 Yaş grubu öğrencilerin gelişim özellikleri

6 Yaş Grubu Çocuklarının Psikolojik özellikleri

     Bu yaşlarda çocuklar oyun çağının birçok özelliklerini gösterir, 6 yaş zihni ve duygusal gelişmeleri bakımından okula devam edebilecek kadar olgun olunan bir yaştır.

Zihni gelişimi

• Bu çağda çocuğun zihin gücü ve belleği bir hayli gelişir. Çocukta somut düşünce tarzı hakimdir.

• Duyguları ile düşünür. Gözlemler ve deneyler sonucu bir takım hükümler verebilir.

• Çocuk çevresini toptan algılar. Soyut ve mantıklı düşünemezler Toplu öğretim en uygun öğretme sistemidir.

• His ve heyecanlarının etkisinde kalarak yargılara varır. Olayları objektif olarak eleştiremez.

• Sık sık kendini över .Bu dönemin sonunda kendi kusurlarını görmeye başlar Ve eleştirir.

• Zaman ayarlayamaz. îlersi için plan yapamaz.

• Sayılan kavramaya başlar. Basit toplama, çıkarma hesaplan yapar.

Dil Gelişimi

• Dil çok zenginleşir. Çocuk çok fazla kelime öğrenir.

• "Toptan görüş" hakimdir, Bunun için okuyacağı harflerden başlamak yerine, çocuk için anlamlı olan cümlelerden başlamak daha uygundur.

• Sessiz okuması, sesli okumasına nazaran daha hızlıdır.

• Bu çağın sonuna doğru yabancı dil öğrenmeye hazır hale gelir.

İlgiler

• Temsil oyunlarına ilgi, hayvanlarla ilgili temsiller, şarkılı temsillere ilgi devam eder.

• Kızlar; büyükler gibi giyinmeye, evcilik oynamaya, Erkekler; Şoförlük, Pilotluk, Askerlik gibi oyunlar oynamaya yönelirler.

• Böceklere ve diğer hayvanlara ilgi görülür.

Moral Gelişimi

• îyilik ve kötülük kavramları, ana-babanın beğendiği ve beğenmediği davranışları ile ilgili olarak değişir.

• Davranışlarının büyükler tarafından beğenilmesine önem verirler, Kusurlu görünmek onları endişelendirir. • "Başkalarına zarar vermek kötüdür" gibi genel değer yargılarına varabilirler. Bu dönemde çocuklara hangi davranışların iyi veya kötü olduğunu tanıtmak faydalıdır.

Duygusal Gelişim

• En önemli duygusal ihtiyaçları sevilmek, beğenilmek, değer verilmektir. Anne, baba, öğretmen tarafından ne kadar ilgi ve sevgi görürlerse, ruh sağlıkları o kadar yerinde olur.

• îlgi merkezi olma isteği kuvvetlidir.

• Başarılı olma ihtiyacı kuvvetlidir. Gerçek başarılar elde edemezlerse hayali başarılarla övündükleri görülür.

• Bu dönemde korku, öfke, kıskançlık, neşe, sevgi gibi duygular bir çocuğun gününü birbiri ardına doldurabilir. Duygusal halleri çabuk değ4ir.

Arkadaşlarla ilişkiler

• Bu yaşta grup halinde oyun oynayabilirler.

• Arkadaşlık kısa sürelidir.

• Genellikle yakın arkadaşlarının kendi cinslerinden seçerler.

• Fakir-zengin ayrılığı gözetmezler. Fakat başka sınıf, okul ve çocuklara karşı cephe alırlar.

• Giyim, Konuşma, zevk bakımından çocuk, arkadaşlarını taklit eder. Rekabete girer. Sosyal yönden prestij kazanmak amacıyla güç gösterilerine girerler. Eşya ve aileleriyle övündükleri görülür.

Aile ilişkileri

• Aile büyüklerine karşı tavır takınır, yaramazlık eder.

• Çoğu zaman kişiliğini gösterme, bağımsız olabilme çabasıyla inatçılık, dik başlılık, itaatsızlık olabilir.

• Büyüklerinin her şeyi daha iyi bildikleri ve yaptıklarını düşünürler. Ebeveynlerini kendine örnek seçer.

• Okulda günün önemli bir kısmını geçirmesine rağmen ana-baba sevgi ve ilgisine ihtiyacı çok kuvvetlidir.

Öğretmen ile ilgili bölüm

• Çocuk öğretmenine büyük ilgi ve hayranlık duyar. Kendini beğendirmek için elinden geleni yapar.

• Çok görülen şikayet olayı, çok kere öğretmenin ilgisini çekmek için yapılır.

• Tenkitler çocuklarda çok büyük etki yapar. Alay ve şakalarda alınır

     Kazandırılması geren davranışlar,

     1- Eşyalarını temiz ve düzenli kullanma,
     2- Yatağını düzeltme,
     3- Kıyafetlerinin kendisinin giymesi ve çıkarttıklarını katlayıp yerine koyması,
     4- Sabah temizliğine dikkat etmesi, dişlerini fırçalaması,
     5- Oyuncaklarını toplaması,
     6- Kardeşleriyle iyi ilişkiler içinde olması,
     7- Büyüklerine karşı saygılı olması,
     8- Annesine yapabileceği ev işlerinde yardımcı olması,
     9- Verilen ödevi zamanında yapması,
     10 -Eve gelen misafîr çocuklarına iyi davranması,
     11- Oyuncaklarını paylaşması,
     12- Vaktinde yatma ve uyuma,
     13 - Tuvalet temizliğine dikkat etme,
     14 - Problemlerini rahatlıkla söylemesi,
     15 - Okula uyum sağlama,
     16 - Evini, okulunu, yakın çevresini tanıma,
     17 - Temel insan ilişkilerinde nasıl davranacağını bilme,
     18 - Toplumsal değerlere karşı olumlu bir tutum geliştirme,
     19 - Sağlık kuruluşlarını bilme,
     20 - Trafîk kurallarını bilme,
     21 - Toplu yaşama kurallarını bilme,
     22 - Doğayı sevme,
     23 - Boş zamanlarını iyi değerlendirme,
     24 - Zaman kavramını bilme,
     25 - Okuma ve dinlenme becerisi kazanma,
     26 - Türkçe'yi doğru kullanma,
     27 - Okuma alışkanlığı kazanma,
     28 - Günlük hayatta kullanılan toplama ve çıkarma yapma,
     29 - Zihinden hesaplar yapma,
     30- Seviyeye uygun problem çözme,
     31- Varlıklar arasındaki ilişkiyi kavrama,
     32- Sesini doğru kullanma,
     33- Duygu ve düşüncelerini resimle ifade etme,
     34- Artık malzemeleri kullanarak resim yapma,
     35- Günlük işlerim yürütecek kuvvet, Çeviklik ve dayanıklılık kazanma,
     36- Sağlıklı büyüme ve gelişme ile ilgili kuralları öğrenme,
     37- Oyunları kuralarına göre oynama,
 

Okuma Alışkanlığı kazandırma

1- Evde kitapların varlığı, çocukların okumaya hazırlanma1arını garantilemektedir.

2- Ana-babalar çocuklarına kitaplar okuyarak, Okumanın değerini iyi bir canlı örnek olarak çocuklarını okumaya yönlendirebilir.

3- Çocuğa yönelik resimli kitapları çocuğun ulaşabileceği yerde bulundurulmalı, çocuğun kitapla oynamasına ve sayfaları karıştırmasına izin verilmelidir. Resimler üzerinde konuşmalar, tartışmalar yapılmalıdır.

4- Çocuğa basit hikayeler okunmalıdır. Hikayeler üzerinde konuşulmalıdır.

5- Okunan hikaye ile çocuğun yaşadığı olaylar arsında ilişkiler kurulmalıdır.

6- Kitaptaki yazıları göstermek, sembollerin bir anlamının olduğunu anlatmak çocukta öğrenme isteğini arttırır.

Ailenin dağılması ve çocuk

     Çocuğun sağlıklı aile ilişkilerinden uzak kalması duygusal gelişimini etkilediği gibi, bedensel ve zihinsel gelişimini de olumsuz etki de bulunur.

1- Dikkatini bir konuya toplaması güç olur.

2- Diğer insanlarla başarılı ilişkiler kuramaz.

3- îçe dönük ve bencil bir kişi olur.

4- Kekemelik, alt ıslatma, sınıf içinde uyumsuzluk görülür.

5- Yaramazlık, aşın hareketlilik ya da gerçek olmayan bedensel şikayetler görülür.

6- Huysuzluk, saldırganlık ve hırçınlık görülür.

Anne veya Babası ölen çocuk

- Çocuğun mutsuzluğu açıkça görülür.

- Çocukta ölüm korkusu meydana gelebilir.

- Terk edilmiş olma duygusu hisseder. Buna bağlı olarak yalnızlık, boşluk duygulan oluşur.

- Gizli suçluluk duyguları vardır. Gece korkusuna kabuslara neden olur.

- Aşırı ağlama, mutsuz görünme, taşkınlık görülür.

Tek çocuk

- Tek çocuğun giyim ve eğitimi, beslenmesi daha kolaydır.

- Oyun arkadaşlarının azlığı önemli bir engeldir. Oyundan zevk alamaz. Yetişkinlerle konuşmayı yeğler. Oyun ona zamanla gereksiz gelir.

- Kardeş, çocuğu sosyal yaşama hazırlar. Yetişkinlerle iletişim kurması çocuğun kendini yaşıtlarından farklı görmesine sebep olur.

- Ana-Babasının yardımına hemen hazır olması, çocuğun güçsüzlüğünü arttırır. Güvensizlik duygusu artar.

- Tek çocukla çok fazla ilgilenilir, şımartılır.

- Sabırsızlık ve hükmetme tek çocuğu sembolize eder.

Büyük çocuk

1- Anne ilk çocuğuna daha fazla özen göstermiştir, Deneyim eksikliği vardır. Aşırı hoşgörü ve kızgınlık arasında gidip gelen davranış değişikliklerine sebep olur.

2- Tek çocuk birden büyük çocuk olur. Sorumluluklar üstlenir.

3- Önceden sahip olduğu ayrıcalığı sürdürmek ister. Bu durum kendini imtiyazlı görmesine kardeşlerinin faaliyetlerine katılmasına sebep olur.

8-9 Yaş öğrencilerinin psikolojik özellikleri

     Bu yaş grubu çocuklar güvene dayanan, açık dürüst, sıcak ve sevgi dolu bir ilişki isterler. Büyüklerinden bu ilişkileri bulamadıkları takdirde davranış bozukları oluşur. Bu yaş grubu çocukların ihtiyaçlarına saygı duyarak, sevecen, öğrenme isteği duyurarak, insancıl yaklaşımlarla iletişim kurmalı. Bulunduğu ortamlar demokrasi kavramı içinde geçmelidir. Bu öğrenciler arasında farklılıklardan çok benzerlikler vardır. Öğrendiklerini anladıklarında, zevk duyarlar. Kötü sonuç aldıklarında, başarısız olduklarında hayal kırıklığına uğrarlar. Bağımlı olmaya eğimlidirler. Başarılı oldukları söylendiğinde kendilerini beğenirler. Başarısız oldukları söylendiğinde bu duyguyu kaybederler. Bu yaş çocuklar dinleyerek öğrenmek isterler. Öğretmenine ebeveynlerine çok güvenir, onların hata yapmayacaklarına inanırlar. Benliğini bulmaya başlar, Büyüklerin takılıp utandırmalarını istemezler. “uğraşırsan yapabilirsin “ gibi güven beklerler. Davranış bozukluklarının çok uyarılmasını istemezler. Bu yaş çocukları olduğu gibi kabul etmek ve sevmek gereklidir.Bu yaştaki öğrenciler öğretmeninin , coşkulu, tutarlı, çok neşeli, her sorunun cevabım bilen, olarak isterler.

Davranışlarını tanıma ve yardımcı olma

     Öğrencinin davranışının nedenlerini aramalı konuşturmalı ve dinlemeli, gerçekleri gösterip olayları çözme yollarını söylenmeli. Yalnızlıktan korkan öğrencinin kaygılarının yersiz olduğuna inandırılmalıdır. Okuma parçalarındaki olaylar yorumlatmalı, beğenip beğenmediği yönleri söyletmeli ve yaşamlarındaki olaylarla bağlantılar kurmalı, düşündürmeli. Çok okuma ile olayların neden, niçinlerini anlamaları sağlamalı.

     Fikirlerini anlatmasını istediği konular ile ilgili yazılı anlatımlar yaptırılmalı. "Siz hangi mesleğe ilgi duyuyorsunuz? Nedenleri ile anlatınız." gibi yazılı anlatım konulan ile duyguları anlamalıdır. Bireysel konuşmalar ile problemlerini çözmeli ve güven vermelidir.

     2. ve 3. Sınıflar 8 - 9yaş grubu çocuklarda psikolojik özellikler

     Çocuk hakkında isabetli kararlara varmak için onunla ilgili bilgilere ihtiyacımız vardır. Çocuk hakkında ne kadar çok ve ne kadar doğru bilgi sahibi olursak onun eğitimi ile ilgili olarak o kadar iyi kararlar verebiliriz. Bu çocuk üzerinde de etkilidir. 0 da kendi kendine karar vermesi gerektirdiğinde o kadar isabetli karar verme şansına sahip olur.Kişilik; insanın doğuştan getirdiği ve sonradan kazandığı bedeni. Psiko-sosyal bütün özelliklerin birbirine etki ederek meydana getirdiği ahenkli bir bütündür. Bunların incelenmesi daha çok gelişim psikolojisinin konusunu teşkil etmektedir. Yaşlarına göre ele alırsak;

• 8 yaş grubu çocuklar çok gelişmiş bir hayal gücüne sahiptir. Şakadan çok hoşlanır, ansızın güler, hareketli, dikkatsiz, münakaşacı aynı zamanda arkadaş canlısıdır. Eleştirilere hassastır, Gücünün üstünde işlere kalkışır. Projesini gerçekleştirmek için olağan gayret gösterirler. Karşılaştığı problemleri halletme de arzulu ve cesurdur. Gerilim boşaltıcı bazı hareketleri (gözlerini kırpıştırma, parmağım emme, mide ağrıları) görülebilir.

• 9 yaş grubu daha kavga-gürültü eder Saldırganlık sözel hale gelmiştir. Gerilimini ayağını yere vurmak, baş dönmesi, kendi kendisiyle alay etmek gibi yollarla boşaltmaya çalışır. Oldukça bağımsız bir hale gelmiştir. Kendine güvenir ve kendi kendini eleştirir. Başarının önemine inanmıştır. Ödül almak için çok çalışır. Tartışmayı sever.

AiLENiN KiŞiLiK GELiŞiMiNE ETKiLERi

     Çocuk iyi ve kötü örnekleri ilk defa aile fertlerinden görür. Aile hayatının temeli sevgiye, güvene, bağlılığa ve karşılıklı anlayışa dayanır. Böyle bir aile yuvası çocuk eğitiminde en elverişli çevredir.

Aîle etkilerini şu şekilde sıralayabiliriz:

1- Anne-babanın etkisi (otorite)

2- Aileyle birlikte oturan varsa diğer yetişkinlerin etkisi (anne, dede, hala)

3- Hizmetçilerin etkisi

4- Ailedeki çocuk sayısı ve sırasının etkisi

5- Aile hayatındaki düzensizlikler. ( Anne veya babanın hastalanması, ölümü, birinin uzun süre diğerlerinden ayrı kalması, anne ve baba arasıdaki geçimsizlikler, ayrılma ve boşanmalar, üvey anne veya babanın çocuğa etkisi)

6- Çocuklar arasında ayrım yapmak

7- îlgisizlik dayak ve cezalar

8- Hatalı eğitim, sayılabilir.

Kazandırılacak davranışlar

     Oyunlar toplu eğlenceler bakımından da aile çocuğa örnek olmalıdır. Piknikler, Sporlar, Okuma ve Müzik bir ailenin üyeleri arasındaki bağı kuvvetlendirir .Evde ve okulda çocukların yetenekleri, güzel davranışları, örnek ve zekice söylediği bir söz değerlendirilmeli, el becerilerinin gelişmesi için bozulan, kırılan eşya ve araçları onarmasına fırsat vermelidir .Çocuklar ve ergenler niçin yalan söylerler? Birçok neden bulabiliriz. Korku azar gibi bir takım üzücü olaylardan kaçınma arzusu, gerçeğin tam olarak ne olduğunu bilmemekten gelen heyecan, başka bir yalancıya benzeme, bencillik, gerçekte olduğundan daha mert ve akıllı, saygıdeğer görünme isteği, kuruntu gibi nedenler sıralanabilir.

     Küçük yaştan başlayarak çocuğun yaptığı her yanlış işi göze batmadan önce itiraf etmesi sağlamalıdır. Tekin ve yapıcı bilgiler verilmelidir. Belki çocuğun yalanları zararsız gibi görülebilir, önemsenmezse büyüdüğünde yalanlar devam ederse karakterinin zayıflamasına neden olur. Yalancılığın alışkanlık haline gelmesinde en büyük faktör; çocukların yanında yetişkinlerin sık sık yalana başvurmalarıdır. Bu nedenle çocukların yanında büyüklerin göz göre göre yalan söylememeleri, konuşmalarına dikkat etmeleri gerekmektedir. Çocuklar büyükleri örnek alırlar. Yetişkinlerin yalan söylemekten çekinmediklerini gören çocuk zor durumdan kurtulmak için, bazen de övünmek için yalana başvurmayı alışkanlık haline getirebilir.

Okuma Alışkanlığı

     Çocuklara okuma zevkini aşılamalı ve okuyacakları kitapları dikkatle seçmeliyiz. Anne-baba kitap okuma konusunda, kendileri çocuklarına yol gösterecek yeterlikte bulamayabilir. Bu durumda kütüphanelerden yararlanılabilmelidir. Çocuklar eline geçen her kitabı okuyacaktır. Dikkatli bir öğretmen öğrenciye iyi kitapları tanıtmalı, çocuk kendi başına buyruk bırakılmamalıdır .Aile öğretmenin tavsiye ettiği kitapları incelemeli, gözden geçirilmeli kendiside okumalı fîkir edinmelidir. Eve dergi, gazete almalı büyüklerin bunları okumalı davranışlarıyla çocuğa örnek olmalıdır. Bu gün çocuklara yönelik seviye dergileri yayınlanmakta gazetelerde çocuk sayfalarına yer verilmektedir. Bunlar gözden geçirilmelidir. Sürümü yüksek tanımmış bir dergi veya gazetedeki hikayeleri çoğu faydalı olmaktan çok zararlı olabilecek durumda olabilir. îlkin kendimiz dikkatle gözden geçirmeliyiz ana-baba ve öğretmen olarak göz alıcı bir kapağa güvenerek çocuğumuzun eline tutuşturuvermekten kaçınmalıyız. Öğrencilere boş zamanlarında kitaplardan yararlanma alışkanlığı kazandırmalıdır. îhtiyaç duydukları kitapları ve konulan arayıp bulma yollan kendilerine öğretilmelidir. Bu konuda her şeyden önce onların okuma eğilimlerinin saptanması gerekmektedir kimi çocuklar basit serüven kitaplarından kimileri masallardan, resimli hikayelerden hoşlanır. Kimileri ise rastgele okumalarla yetinirler. Okumaktan kaçanlara sevebilecekleri kısa yalın kitaplar verilmelidir. Öbürlerine eğilimlerine göre derece derece üstün eserler seçilir.

     Okuma sevgisi kazandırmanın bir diğer yolu da çocuğa ilgi duyacağı bir hikaye, masal veya yazıyı çocuğa fark ettirmeden büyüğün okuması bunu daha sonra çocukla sohbeti sırasında anlatması beğendiyse bunu temin edeceği söylenmeli sürpriz bir hediye olarak da verilebilir. Bunun terside uygulanabilir, Çocuk okuduktan sonra anlatması istenir.Okuma sevgisi ödev olarak verilebileceği gibi ilgi uyandırıcı meraklandırıcı yönleriyle de aşılanabilir. Odasında bir kitaplık kurması sağlanmalıdır. Kitap listesi yapması okuduğu, okumadığı kitapları tespit etmesi istenmelidir.

Duyguların ifade edilmesi

     Kızgınlık, kırgınlık, düşmanlık duygulan; isyan etme, direnme, meydan okuma olarak görülür.

Engellenme ; Çok karşı koymalarda.

Nefret; Yalan söyleme, duyguları saklama, sinsice davranma.

Utanma; Başkalarını suçlama, dedi kodu yapma.

Değersizlik; Hile yapma, başkalarının çalışmalarını sahiplenme .

Korku, kaygı, huzursuzluk; Patronluk taslama, zorbalık etme.

Mutsuzluk, üzüntü, ruhsal çöküntü; Yenilgiden nefret etme, yemne gereksinimi duyma.

Burukluk, kin; îşbirliği yapma, örgütlenme. Güçsüzlük,

4. ve 5 sınıf 9-ll Yaş Gelişim özellikleri

A - FiZiKi GELiŞiM

1- Çocuk uzamaya ve ağırlığı artmaya devam eder. Ortalama yılda 5 cm uzar, ve 2.5 kg alır

2- Kız çocuklarının beden gelişimi Erkek çocuklara oranla daha hızlıdır. Bunun için kız çocukları hareketlerine daha kolay hakim olurlar ve el becerileri daha çabuk gelişir.

3- Küçük kaslarının gelişimi sonucu el becerileri artar.

4- Diş değişimi tamamlanmıştır.

B- HAREKI (psiko-motor) GELISIM

1- Hareket etkinlikleri için gerekli kuvvet sağlanır.

2- Hareki etkinliğin gerektirdiği gösterebilirler.

3- Hareketleri belli bir hızla yapabilirler.

4- Vücut harekete uygun bir şekilde esneklik kazanır.

C. ZİHİN GELİŞİMİ

1- Bu dönemde sayı, uzay, zaman, ağırlık, boyut, hacim kavramları iyice yerleşmeye başlar.

2- Deyimleri anlamakta güçlük çekenler olabilir.

3- Mantıklı ve soyut düşünme yeteneğinde kuvvetli bir ilerleme olmuştur.

4- Çocuklar birkaç hafta ilerisi için plan yapabilirler.

5- Kendi kendilerine öğrenme ve çalışma yapabilirler.

6- Matematiği kavrama özellikleri gelişmiştir.

7- Kendilerini eleştirebilirler.

D-DiL GELIŞİMi

1- Çocuğun kelime hazinesi çok gelişmiştir.

2- Okuması bir büyük insanınki kadar olabilir.

3- Ansiklopedi ve diğer kaynaklardan yararlanabilirler.

4- Yazı ile kendilerim anlatabilirler.

E- DUYGULARIN GELİŞİMİ

1- His ve heyecan hayatı dengelidir.

2- Sevilmek, Beğenilmek, başarılı olmak, kendini güven altında hissetmek, yeni tecrübeler kazanmak belli başlı ihtiyaçlardandır.

3- Duygularına hakim olma özellikleri artar.

4- Erkek çocuklarda Ana-babaya karşı açık sevgi belirtileri azaltılır.

5- Öğretmenden, başarısızlıktan, arkadaşsız kalmaktan, ölümden korkma hali devam eder.

6- Kendi kabuğuna çekilme, zulüm yapma, fazla hayal kurma durumları gözlenebilir.

7- Çocuklar davranışlarının büyükler tarafından beğenilmesine önem verirler.

8- Bu dönemde korku, öfke, kıskançlık, neşe, sevgi gibi duygusal halleri çabuk değişir.

F- SOSYAL GELİŞİM

1- Diğer insanlarla fîkir alışverişine girme konusunda durmadan ilerlerler.

2- Bir takım veya kulübün başarı yada başarısızlıklarıyla kendilerini özdeşleştirme yetenekleri artar.

3- Cinsler arası gruplaşmalar daha yoğunlaşır.

4- Öğrenci bencil duygulardan sıyrılarak uyumlu ve işbirlikçi durumuna gelir. Grup içindeki rolünü benimser.

5- Grubun vereceği sorumlulukları yüklenir.

6- Toplumum onaylamayacağı, suç olarak kabul ettiği davranışlardan sakınır.

7- Arkadaş edinmeyi bilir.

8- Duyguları sağlıklı olarak ifade eder.

9- Yaşma uygun oyunlarla ilgilenir.

G- AHLAKİ GELÎŞİM

1- Dürüst ve adil davranmaya karşı büyük duyarlılık vardır.

2- Dünya görüşü ve toplumsal bilgileri bakımından hala ailelerin etkisi altındadır.

3- Evde, Okulda nezaket kurallarına uymayı, gerektiğinde duygularına hakim olmayı öğrenir.

4- Suç işleme eğilimi artar. (Yalan, büyüklerine karşı gelme, çalma, arkadaşlarına tehdit, yaramazlık.....vs.)

Kazandırılacak davranışlar

1- Öğrencilerin kendilerini tanıması ( genel ve özel yetenek, ilgi ve ihtiyaç)

2- Geleceğini planlama

3- Davranışları hakkında özeleştiri yapabilme

4- Verimli ders çalışma

5- Başkaları ile iyi ilişkiler kurma

6- His ve heyecanlarını olgunlaştırma

7- Mutlu aile ilişkileri geliştirme

8- Sevimli bir kişilik

9- Uygun dinlenme faaliyetleri

10 -Boş zamanlarını değerlendirme

11 -Gerekli hoşgörüye sahip olabilme

12 -Büyükler saygı, küçüklere sevgi

13 -Toplam problemlerini genel hatlarıyla bilme

14 -Ders dinleme

15 -Sorumluluğunu yerine getirme

16 -Ödevlerini eksiksiz hazırlama

17 -Okuma alışkanlığı

18 -Vatan ve Millet sevgisi

19 -Kütüphanelerden yararlanma

20 -Dürüst olma

21 -Sözlük, Atlas ve Ansiklopedilerden yaralanma

22 -Peşin yargıyla davranmama

23- Yalan söylememe

24- Hırsızlığın önlenmesi

25 -İnatçılığın önlenmesi

26 -îçe kapanıklığın aşılması

27 -Affetme duygusunun yerleştirilmesi

28 -Tatlı bir rekabet

29 -Özgüven duygusu

30 -Otonomi ( Kendi kendini yönetme)

31 -Lakap takmayı önlemek

32 -Dedikodu yapmama

ÖRNEKLER :

1- Yalan söylememe : Çocuğu yalandan uzaklaştırma için ya yalanı doğuran nedenleri ortadan kaldırmalıyız yada yalanın zararlarını, Doğru söylemenin yararlı sonuçlarını gerçeklere dayanarak örnekler göstererek anlatmalıyız.

2- Çalma ( Hırsızlık): Çalma olayı karşısında çok duyarlı olunmalıdır. îlk hırsızlıkta bağışlayıcı olmalıyız. Çocuklara sevgi ile yaklaşmalı ve korkutmamalıyız.

3- Saldırganlık : Çocukların kendilerine güvensizliğinden doğar. Eğitim ile çocukta güven duygusu geliştirmelidir. Güven duygusu kazandırmak istenen çocuk denetim altında tutulursa saldırganlık ortadan kaldırılabilir.

4- Yerinde duramama (Hiperaktiflik): Bu çocuklar için özel eğitim uygulanmalıdır Aşıru hareketliliği giderici ilaçlarla iyi sonuçlar almayabilir.

5- İnatçı çocuk : înatçı çocuğun genel tutumu çoğunlukla gergin ana-çocuk ilişkisinin sonucudur. Annenin genellikle çok katı ve ısrarlı olması sonucu çocuk pasif direnmeye geçer. Çok koşan, çok söylenen, ayrıntılar üzerinde çok duran bir anne çocuğu böyle bir savunma yoluna kolayca iter. Bu tür çocukların aileleri ile bağlantı kurulmalı ve bu aileler bilgilendirilmelidir.

6- İçe kapanıklık : Çocuğa yaklaşmak ve onunla ilişki kurmak gerekmektedir. Çocuğu kabuğundan çıkarıp çevreyle ilgilenmesini sağlamalıyız.

7- Ödevlerini yapma: Her gün ödevler kontrol edilerek çocuk ödev yapmaya teşvik edilmelidir.

8- Kurallara uyma : Bazı kurallar çocuklarla beraber alınmalıdır. Çocuklarla beraber alman kurallara çocuklar daha rahat uyarlar.

9- Programlı ve Verimli Ders çalışma : Yöntem çocuklara öğretilmelidir. Bu hususta aileden de yardım istenmelidir. Çocuk denetim altında tutulmalıdır.

10 -Öğrenmeye istekli olma : Çocukta merak duygusu kamçılanmalıdır.

11 - Affetme : îki çocuk arasında bir sorun olduğunda çocuklar birbirlerinin yerine koyarak aynı davranışları sergilemelerini isteriz. Çocuk kendini arkadaşının yerine koyacağı için daha olumlu düşünecektir.

12 - Tatlı bir rekabet: Seviyesine uygun arkadaşlarından biri ile kıskançlık olmadan tatlı bir rekabet başarıyı arttıracaktır.

13 - Kıskançlık : Kıskançlıkla ilgili bazı önemli olaylar anlatılarak bu davranış kaldırılabilir.

14 - Temizlik : îyi bir kontrol ile sağlanabilir. Yemekten önce ve sonra ellerin yıkanması, bulunduğu yerin temizlenmesi ve bunların kontrolü bu alışkanlığı kazandıracaktır.

15 - Büyüklere saygı-küçüklere sevgi: Öğrenciye kendini büyük ve küçük yerine koyarak kendine nasıl davranılması gerektiği düşündürülmelidir. Bu sayede davranışları daha iyi ayarlar.

16 - Özgüven : Çocuğun ihtiyaçları fark edip onları karşılamaya çalışırsak çocuk özgüvene sahip olur.

17 - Otonomi ( Kendi kendini yönetme ) : Anne, baba, öğretmen çocuğun dış dünyayı keşfetmek ve tanımak için yaptığı girişimleri desteklediği, bağımsız olması konusunda çocuğu teşvik ettiği takdirde çocuk kendi kendini yönetme hazzım yaşar.

18- Alay etme : Çocuklar kendi kusurunu kapatmak ve eğlenmek için alay ederler. Karşılıklı konuşma ve kendisiyle alay edildiğinde düştüğü durum anlatılarak açıklama yoluyla giderici çalışmalar yapmak.

19- Karşı koyma : Kendi özgüvenini ortaya koymak için, kendisinin büyüdüğünü birey olduğunu kabul ettirmek için çocuklar karşı koyarlar. Çocukların karşı koymalarını çözmek için onların fîkirlerine değer verdiğimizi göstermeli sözlerim kesmeden dinlemeliyiz. Sınıfta yapılacak çalışmalarda öğrencileri ön plana çıkarmalıyız. Sorumluluk vermeliyiz. Aile ile problemin çözümünde işbirliği yapmalıyız. Çocuklara evde küçük çocuklar için yasak olan bazı şeyleri yapmasına, kendi kendine öteye beriye gitmesine izin verilmelidir.

20- Dedikodu yapma : Çocuklar birbirlerini kötülemek için dedikodu yaparlar. Büyüklerini örnek alırlar. Özellikle 4. Ve 5. Sınıftaki çocukların yaşı ergenlik öncesi dönemi kapsadığı için hırçın olurlar, arkadaşlarım kıskanırlar, birbirlerinin üstünlüğünü kabul etmezler, kusurlu taraflarını bulmaya çalışırlar. Bu davranışlar sonucunda arkadaşları hakkında dedikodu yaparlar. Çocuklara günlük hayattan örneklerle çok kötü bir davranış olduğu anlatılır.

21- Lakap takma : Arkadaşlarım kıskandığı için vücut özelliği (biçimi) üzerine lakap takarlar. Kendi farklı olduğu için, sevmediği için, çekemediği için, eğlenmek için lakap takarlar. Alay ettiği çocuğun yerine kendini koyarak, karşılıklı konuşarak giderilir. Hareketsizlik ; Boyun eğme, rol 6. SINIF

11 - 12 Yaş Davranış özellikleri

     Bir çok gelişimci bu döneme fırtına ve gerginlik dönemi adını vermiştir.

1- îlköğretimin II. Kademesine geç uyum sağlama

2- Hem bedensel hem de psikolojik açıdan bir çok temel değişiklerin oluştuğu bir çağdadırlar. Kızlarda (10-12) Erkeklerde (12-14)

3- Ön plana çıkma anlayışı daha belirgin olarak ortaya çıkar.

4- Çabuk kızma, çabuk alınma

5- Düşünmeden tepkide bulunma (Agressif davranma)

6- Kıskançlık

7- Başaramama durumunda okuldan ve öğretmenlerden şikayetçi olma

8- Daha çok sevgi ve ilgi bekleme

9- Doğru veya yanlışta olsa görüşlerini haklı gösterecek düşünce kurallarına ve mantık yollarına sıkça başvururlar ve tartışırlar.

10- Sık sık endişe ve umutsuzluğa kapılma

11- Bir gruba katılma özlemi ve kutuplaşmalar

12- Çevrenin takdirini kazanma duygusu baskındır. Bundan dolayı başarısızlık sonucunda kendini yetersiz bulup içe kapanma görülebilir.

13- Utangaçlık duygusu ve dikkati çekme korkusu yoğun olarak görülür.

14- Bu evrede küçük kusurlar son derece büyütülür ve bunlar öğrencinin tüm bilincini kaplar.

Öğrencilere kazandırılması gereken davranışlar

1- Öğrencinin okulunu benimsemesi, Okulunun temsil etmenin gereklerini yerine getirmesi

- Bunun için öğrencilere sık sık okulun misyonu, hedefleri hatırlatılmalı.

- Okulun istediği öğrenci modeli vurgulanmalı ( Bu okulun öğrencisi böyle olmalı, bu davranış bizim okulun öğrencisine yakışmaz vb.)

2- Öğrencinin Ortaokula (11. Kademe ) uyum sağlaması

- Öğrencinin daha önce tek öğretmeni vardı. Onun dünyasının büyük parçasıydı. Ancak şimdi öğrencinin bir çok öğretmeni vardır. Bu öğretmenlerim öğrencilere yaklaşımı çok iyi olmalıdır. Hoşgörülü, sempatik ve sevecen.

- Öğrencilerin her türlü problemini çözmesine yardımcı olacak, ona yön verecek, rehberlik edecek bir sınıf danışmanı (S. Öğretmeni) olması gerekir.

3- Öğrencilere artık çocuk olmadıkları ve gençliğe ilk adımlarını atmaya başladıkları kişiliği kazandırılmalı.

- Onlara artık çocukmuş muamelesi yapılmamalı, hitaplara dikkat edilmeli, espriler ölçülü ve onların seviyesine uygun olmalı.

- Onlara geliştirici ödevler ve görevler verilerek sorumluluk alma, bir şeyler başarabilme duygusu kazandırma.

- Ancak bunları yaparken ölçülü olmak gerekir. Zira onlar halen çocuk ve öğrenmeleri gereken birçok davranış vardır.

4- Karşı cinsle uyum içerisinde çalışabilme ve iyi bir iletişim kurabilme alışkanlıklar kazandırmalı.

- Öğrenciler çok iyi takip edilmeli Bayan öğretmen veya öğretmenler kız çocukların psikolojik veya sosyal yönden iyi tanımalı sınıf danışmanı sınıfına çok iyi hakim olmalı, sınıfındaki bu tür olumsuz olaylar erken tespit etmeli ve okul idaresini de yanına alarak problemi çözmeli.

- Kız ve erkek çocukların ilkokuldaki gibi el, kol şakaları yaparak oyunlar oynamasının yanlışlığı uygun ifadelerle anlatılmalı.

- Öğretmenler sınıf içerisinde kız-erkek kıyaslaması yapmamalıdır. Aksi takdirde kız-erkek düşmanlığı baş gösterir.

- Şüphe duyulan öğrencilerin aileleri sık sık aranmalı, kimlerin telefon ettiği aralarında organizasyonlar yapılıp yapılmadığı sorulmalı varsa müsaade edilmemeli.

5- Öğrencilere kısa ve uzun vadeli hedefler verme.

- Gerek rehberlik gerekse eğitim için buna sık sık başvurulmalı "Bu davranışlarını düzeltirsen iyi bir öğrenci olacaksın, biraz daha çalışırsan başaracaksın."

Öğrencilere çeşitli dönemlerde denemeler,Quizler uygulayarak onların konuları tekrar etmeleri sağlanmalı.

- Önlerinde fen liseleri ve üniversite sınavlarının olduğu zaman zaman hatırlatılmalı ve hedef gösterilmeli.

6- Öğrencilere kitap okuma alışkanlığı kazandırılmalı

- Öğrencilerin seviyelerine uygun kitaplar seçilmeli ve önerilmeli

- Öğrencilere önereceğimiz kitapların incelenmesi ve içeriğinin bilinmesi gerekir.

- Öğrencilere kitap önerirken öğrencinin aile yapısı da dikkate alınmalı önereceğimiz kitaplar aileyi rahatsız etmemeli.

- Kitap okuma çizelgesi oluşturulmalı, sınıf kitaplığı kurulmalı ve sınıf danışmanı takip etmeli.

- Kitap hedefleri belirlenmeli ve okuyanlara kitap hediye edilmeli.

7- Öğrencilere düzenli ders çalışma alışkanlığı kazandırılmalı.

- Öğrenci,veli ve sınıf danışmanı bir araya gelerek, öğrencinin uyabileceği bir ders çalışma çizelgesi oluşturulmalı.

- Sınıf danışmanı öğrenciyi ve velisini sık sık aramalı çizelgeyi takip etmeli.

8- Öğrencilere okulda olup biten her şeyi eve götürmeme alışkanlığı kazandırılmalı.

- îlkokulda bu olay çok yaygındır. Her kesimden her çocuğa mesaj götüreceksek bunun zaman zaman yapılması gerekir.

- Bu konu değişik aralıklarda öğrencilerde yanlış anlaşılmaya yol açmayacak şekilde sınıflarda sınıf danışmanları tarafından işlenmeli.

9- Rehberlik konusunu sınıf danışmanı önceden kaynak taraması yapmalı, iyice hazırlamalı.

- Sonunda her şey "0" na dayandırılmalı, her şey "0" nu anlatsın.

- Rehberlik konusu sınıfta işlenirken söyleyeceklerimize yakın o paralelde bir şeyler söyleyecek öğrencilere söz hakkı verilmeli.

10- Öğrencilerin ilgi alanları, yetenekleri keşfedilmeli ve bunlar geliştirilmeli

- Bu konuda Beden E. Öğretmeni, sınıf danışmanı, veli ve öğrenci sıkı bir diyalog içerisinde olmalı.

- Okulda ve okul dışında çocuğun bu alanları geliştirecek ortamlar ve imkanlar sağlanmalı.

- Öğrenciler iyi motive edilmeli, başarılar ödüllendirilmeli.

<< Geri

DİĞER KONULAR